دندان عقل چیست؟
دندان های عقل یا (wisdom teeth) آخرین دندان های دائمی هستند که از لثه بیرون می آیند. دندان های عقل ۴ عدد هستند و در هر فک ۲ عدد از این دندان ها در انتهای قوس فکی وجود دارد. دندان عقل معمولاً در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر می شود و در برخی افراد موجب درد جزئی تا شدیدی می شود. اگر شما هم جز این افراد هستید و درد دندان عقل را تجربه میکنید، حتماً این مقاله را بخوانید تا درباره علل و بهترین روشهای درمان و تسکین دندان عقل، اطلاعات کاملی به دست بیاورید. قبل از ادامه پیشنهاد می کنیم برای انجام هر گونه خدمات دندانپزشکی به دندانپزشک خوب در تهران مراجعه کنید.
دلایل درد دندان عقل ممکن است متنوع باشد، اما دو عامل اصلی آنها شامل ایجاد فشار بر روی دندان و عفونت میباشد. اکثر موارد درد دندان عقل ناشی از فشار بر روی دندان هستند. زمانی که دندان عقل شکل میگیرد، در بیشتر موارد فضای کافی برای آن در دهان وجود ندارد، بنابراین ظاهرا فشاری بر دندانهای اطراف وارد میشود. این فشار ممکن است باعث درد و سردرد شود. در برخی موارد، دندان عقل به خوبی در دهان قرار نمیگیرد و به جای آن در فضای موجود در دهان، برخی باکتریها ایجاد میشود. باکتریهای موجود میتوانند باعث عفونت شوند و به علت درد و سردرد شوند.
آیا با دندان های مولر آشنایی دارید؟ مقاله مربوط لینک شده را مطالعه کنید.
سوالی که این روزها باب شده است این است که درد دندان عقل چگونه است یا به اصطلاح درد دندان عقل به کجا می زند؟! برای پاسخ این سوال در ادامه با ما همراه باشید.
درد دندان عقل به کجا می زند؟
درد دندان عقل معمولاً فقط به خود دندان محدود نمیشود و می تواند به نواحی اطراف نیز انتشار پیدا کند. این درد ممکن است به فک پایین یا بالا، گوش، ناحیه گیجگاهی، حلق، گلو و حتی گردن کشیده شود. در برخی موارد، درد به قدری شدید است که فرد تصور میکند دچار گوش درد یا گلو درد شده است، در حالی که منشاء اصلی مشکل، التهاب یا فشار ناشی از دندان عقل نهفته یا نیمه روییده است. این نوع دردهای منتشرشونده معمولاً در مواقعی که فضای کافی برای رشد دندان عقل وجود ندارد یا عفونت دندان و التهاب لثه ایجاد شده باشد، بیشتر احساس میشوند.
به مشاوره نیاز دارید؟
فرم مشاوره و رزرو وقت
علائم درد دندان عقل
علائم درد دندان عقل ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد و تورم در ناحیه دندان عقل: این علائم ممکن است به دلیل عفونت و التهاب در ناحیه دندان عقل باشد.
- درد و تورم در حلق و گلو: این علائم ممکن است به دلیل فشار دندان عقل بر روی بافتهای نزدیک به آن باشد.
- درد و سردرد: این علائم ممکن است به دلیل فشار دندان عقل بر روی عصب ها و بافتهای اطراف آن باشد.
- سختی در باز کردن دهان: این علائم ممکن است به دلیل فشار دندان عقل بر روی مفصل فک باشد.
- خونریزی در موارد شدید: ممکن است دندان عقل باعث خونریزی در ناحیه دندان شود.
بیشتر بدانید: دندان عقل نهفته
در هر صورت، در صورتی که علائم درد دندان عقل را تجربه میکنید، بهتر است به یک دندانپزشک خوب مراجعه کنید تا علت درد را تشخیص داده و درمان مناسب را تجویز کند. گاهی اوقات، درمان درد دندان عقل شامل استفاده از آنتی بیوتیک، مسکن درد، یا حتی جراحی برای جایگزینی دندان میباشد. درد دندان عقل معمولا به شدت متوسط تا شدید است و ممکن است در برخی موارد با سردرد، گیجی و تورم همراه باشد. برای مشاوره رایگان با دندانپزشک در سعادت آباد کافی است فرم مشاوره در این صفحه را پر کنید.
بیشتر بدانید: انواع دندان عقل
این درد ممکن است به صورت مداوم یا ناگهانی و شدید به وجود آید. در برخی موارد، عفونت دندان عقل باعث تب و افزایش دهنده نبودن غذا و آب در دهان میشود. به طور خلاصه می توان گفت دندان عقل همیشه علائم ایجاد نمی کند. با این حال، زمانی که دندان عقلی به صورت نهفته یا نیمه نهفته است و دچار عفونت شده و به دندان های دیگر آسیب میزند یا مشکلات دندانی دیگری ایجاد میکند، ممکن است علائمی ایجاد شود. برخی از مهم ترین علائم و نشان های درد دندان عقل عبارتند از:
نشانه های اصلی درد دندان عقل
- قرمز و متورم شدن لثه ها
- حساس شدن لثه
- خونریزی لثه
- درد فک
- تورم در اطراف فک
- بوی بد دهان
- طعم ناخوشایند در دهان شما
- مشکل باز کردن دهان
در انتهای متن با عوارض نادیده گرفتن درد دندان عقل و درمان های پزشکی و خانگی درد دندان عقل آشنا می شوید.
بیشتر بخوانید: درمان حساسیت دندان
آیا دندان عقل همیشه در میآید؟
خیر، دندان عقل همیشه درنمیآید. در بسیاری از افراد، یک یا چند دندان عقل ممکن است بهطور کامل نهفته باقی بمانند و هرگز از لثه خارج نشوند. دلایل این اتفاق میتواند شامل کمبود فضای کافی در فک، موقعیت نادرست دندان یا موانع ساختاری در مسیر رویش آن باشد. در برخی افراد نیز تنها بخشی از دندان عقل رشد میکند و باقی آن زیر لثه باقی میماند که میتواند باعث مشکلاتی مانند التهاب و عفونت شود. بنابراین، رشد یا عدم رشد دندان عقل به ساختار فک، ژنتیک و عوامل دیگر بستگی دارد و برای بررسی دقیق آن، عکس برداری رادیولوژی لازم است.
بیشتر بدانید: درمان دندان نهفته
آیا همیشه دندان عقل را باید کشید؟
کشیدن دندان عقل همیشه ضروری نیست و در برخی افراد، این دندان ها بدون مشکل رشد میکنند و نیازی به خارج کردن آنها وجود ندارد. اما زمانی که دندان عقل باعث بروز درد، التهاب، پوسیدگی دندان، فشار به دندان های کناری یا عفونت لثه شود، کشیدن آن توصیه میشود. همچنین اگر دندان عقل به صورت نهفته باقی بماند یا مسیر رشد نامناسبی داشته باشد که به ساختار فک آسیب بزند، باید توسط دندانپزشک متخصص بررسی و در صورت نیاز، خارج شود. دکتر آزادخواه، متخصص جراحی دهان و فک، توصیه میکند که ارزیابی وضعیت دندان عقل باید در سنین نوجوانی و جوانی انجام شود تا از عوارض احتمالی جلوگیری گردد.
مواردی که دندان عقل باید کشیده شود:
- نهفته بودن کامل یا جزئی دندان عقل
- ایجاد درد، التهاب یا عفونت مکرر در ناحیه عقب دهان
- پوسیدگی دندان عقل یا دندان مجاور به علت دشواری در تمیز کردن
- فشار به دندان های کناری و به هم ریختگی نظم دندان ها
- ایجاد کیست یا آسیب به استخوان فک
- مشکلات ارتودنسی و جلوگیری از حرکت دندان ها
مقالات مرتبط: عصب کشی دندان عقل
علائم هشدار دهنده دندان عقل نهفته
دندان عقل نهفته زمانی رخ میدهد که فضای کافی برای رویش آن در دهان وجود نداشته باشد و در نتیجه، به طور کامل یا جزئی زیر لثه باقی بماند. این وضعیت میتواند بدون علامت باشد، اما در بسیاری از موارد، علائم هشداردهنده ای ظاهر میشود که نشان میدهد باید به دندانپزشک مراجعه کرد. علائم هشدار دهنده دندان عقل نهفته:
-
درد یا فشار در ناحیه عقب فک
-
تورم یا قرمزی لثه اطراف دندان عقل
-
سختی در باز کردن دهان یا جویدن
-
بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند
-
تورم صورت یا غدد لنفاوی
-
سردرد یا درد منتشرشونده به گوش یا گردن
-
التهاب و چرک در ناحیه لثه پشتی
این علائم می توانند نشان دهنده عفونت، التهاب لثه یا حتی تشکیل کیست باشید و نیاز به بررسی تخصصی دارند.
بیشتر بدانید: دندان کبود یا مرده چیست؟
درمان درد دندان عقل بدون جراحی: آیا ممکن است؟
بله، در برخی موارد می توان درد دندان عقل را بدون نیاز به جراحی کنترل و درمان کرد، به ویژه زمانی که دندان در حال رویش است و هنوز به طور کامل نهفته یا عفونی نشده است. استفاده از داروهای مسکن، دهانشویه های ضدعفونی کننده، کمپرس سرد و رعایت بهداشت دهان میتواند به کاهش التهاب و درد کمک کند. همچنین در صورت التهاب جزئی لثه اطراف دندان عقل، پاک سازی حرفه ای توسط دندانپزشک و مصرف آنتی بیوتیک تجویز شده ممکن است مؤثر باشد. با این حال، درمان های بدون جراحی اغلب موقتی هستند و در صورت تداوم مشکل، ارزیابی دقیق تر و احتمال جراحی توصیه می شود.
روش های درمان درد دندان عقل
درمان درد دندان عقل بسته به شدت و علت درد، میتواند از روش های خانگی موقت تا درمان های تخصصی دندانپزشکی متغیر باشد. زمانی که درد ناشی از التهاب یا فشار دندان در حال رویش باشد، میتوان با مراقبت های ساده آن را تسکین داد، اما اگر عفونت یا نهفتگی وجود داشته باشد، نیاز به درمان های تخصصی و حتی جراحی خواهد بود. شناخت روش های مختلف درمان درد دندان عقل به افراد کمک میکند تا بهترین تصمیم را با مشورت دندانپزشک اتخاذ کنند.
راه های درمان درد دندان عقل
- استفاده از داروهای مسکن (بدون نسخه):
داروهایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن میتوانند به طور موقت درد و التهاب را کاهش دهند. این روش برای تسکین سریع در مواقعی که امکان مراجعه به پزشک وجود ندارد مناسب است. - کمپرس سرد:
قرار دادن کمپرس سرد روی گونه می تواند ورم و درد را کاهش دهد. این روش به ویژه زمانی مؤثر است که درد ناشی از التهاب لثه اطراف دندان عقل باشد. - دهانشویه با آب نمک:
شستشوی دهان با آب گرم و نمک به کاهش التهاب و کنترل باکتری ها کمک میکند. این روش ساده و در دسترس، برای مواقعی که علائم خفیف هستند بسیار مفید است. - مراجعه به دندانپزشک برای بررسی تخصصی:
اگر درد شدید، مکرر یا همراه با علائمی مانند تب یا تورم شدید باشد، باید به دندانپزشک مراجعه کرد. در این موارد، ممکن است نیاز به کشیدن دندان عقل یا درمان عفونت وجود داشته باشد. - جراحی یا کشیدن دندان عقل:
در صورت نهفته بودن یا عفونت مکرر، دندانپزشک ممکن است جراحی برای خارج کردن دندان عقل را توصیه کند. این روش، درمان قطعی برای جلوگیری از دردهای مکرر است.
جدول مقایسه روش های کنترل درد دندان عقل
| روش درمان | نوع درمان | کاربرد | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|---|
| داروهای مسکن | موقتی/دارویی | دردهای خفیف تا متوسط | سریعالاثر، در دسترس | اثر موقت، بدون درمان علت |
| کمپرس سرد | خانگی/فیزیکی | التهاب و درد سطحی | طبیعی، بدون دارو | اثر موقت، محدود به برخی موارد |
| آب نمک | خانگی/ضدعفونی | التهاب خفیف لثه | ساده و ارزان | اثر ضعیف در موارد شدید |
| مراجعه به دندانپزشک | تخصصی | دردهای مزمن یا شدید | تشخیص دقیق، درمان اصولی | نیاز به وقت و هزینه بیشتر |
| کشیدن دندان عقل | جراحی/قطعی | دندان نهفته یا مشکل ساز | درمان دائمی، پیشگیری از عوارض | دوران نقاهت، نیاز به بی حسی یا جراحی |
به مشاوره نیاز دارید؟
فرم مشاوره و رزرو وقت
درمان خانگی درد دندان عقل
درمان خانگی درد دندان عقل میتواند در کاهش درد و التهاب ناشی از آن موثر باشد، اما در صورتی که درد شما شدید است و یا به دلیل عفونت و التهاب شدید است، بهتر است به یک دندانپزشک مراجعه کنید و درمان مناسب را تجویز کند. در زیر تعدادی از درمانهای خانگی برای درد دندان عقل را ذکر میکنیم:
- استفاده از آب نمک: شما میتوانید با مخلوط کردن نمک با آب گرم و کمی آب اکسیژنه، با دهانشویی با این محلول، درد و التهاب دندان عقل خود را کاهش دهید.
- استفاده از یخ: اگر درد شما به دلیل التهاب است، استفاده از یخ برای کاهش التهاب و درد میتواند مفید باشد. برای استفاده از این روش، یک قطعه یخ را در یک حوله ریخته و روی ناحیه درد دندان عقل خود قرار دهید. این کار باعث کاهش التهاب و درد میشود.
- مصرف داروهای ضد درد: شما میتوانید از داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن، پاراستامول و یا دیگر داروهای ضد درد استفاده کنید. اما قبل از مصرف هر دارویی، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
- رعایت تغذیه سالم: مصرف مواد شیرین، چربی و غذاهای فراوری شده میتواند باعث افزایش درد و التهاب شود. بنابراین، رعایت تغذیه سالم و مصرف مواد غذایی سالم مانند میوهها، سبزیجات و غلات میتواند به کاهش درد دندان عقل کمک کند.
- استفاده از روشهای طب سنتی: برخی از روشهای طب سنتی مانند استفاده از چای کمیل، روغن نعنا، روغن زیتون و یا گلاب میتواند به کاهش درد دندان عقل کمک کند.
- استفاده از روشهای طب سنتی دیگر: برخی از روشهای طب سنتی دیگری نیز برای کاهش درد دندان عقل موثر هستند. به عنوان مثال، میتوانید از گل سرخ، زعفران، دارچین، آویشن، زنجبیل و یا روغن کرچک استفاده کنید. با این حال، قبل از استفاده از هر روشی، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
در هر صورت، بهتر است درصورتی که درد دندان عقل شما شدید است و یا برای مدت طولانی ادامه دارد، به یک دندانپزشک مراجعه کنید تا علت درد را تشخیص داده و درمان مناسب را تجویز کند.
مقالات مفید: عفونت دندان عصب کشی شده
بیشتر بدانید: تورم لثه در کودکان
داروهای مفید برای درد دندان عقل
برای کاهش درد دندان عقل، میتوان از داروهای مختلفی استفاده کرد که بسته به شدت درد و وجود یا عدم وجود عفونت توسط دندانپزشک توصیه میشوند. داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن و استامینوفن از رایج ترین گزینه ها برای کاهش التهاب و درد هستند. در موارد شدیدتر، ممکن است پزشک مسکن های قوی تر مانند ناپروکسن یا حتی داروهای ترکیبی تجویز کند. اگر درد ناشی از عفونت باشد، استفاده از آنتی بیوتیک ها مانند آموکسی سیلین یا مترونیدازول نیز ضروری است. البته مصرف هر دارویی باید با مشورت دندانپزشک انجام شود تا از عوارض جانبی یا تداخل دارویی جلوگیری گردد.
تفاوت بین درد دندان عقل و درد سایر دندان ها
درد دندان عقل معمولاً با ویژگی هایی همراه است که آن را از درد سایر دندان ها متمایز میکند. از جمله این تفاوت ها محل درد است؛ درد دندان عقل اغلب در انتهای فک پایین یا بالا احساس میشود و ممکن است به گوش، گردن یا ناحیه گیجگاهی انتشار یابد. همچنین، درد دندان عقل معمولاً در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر میشود و با علائمی مانند التهاب لثه اطراف، سختی در باز کردن دهان یا احساس فشار به دندان های کناری همراه است. در حالی که درد سایر دندان ها بیشتر به علت پوسیدگی، ترک خوردگی یا بیماری لثه است و معمولاً موضعی تر و قابل تشخیص تر میباشد. تشخیص دقیق تفاوت این دردها نیازمند معاینه تخصصی توسط دندانپزشک است.
بیشتر بدانید: عوارض نکشیدن دندان عقل
درمان دندانپزشکی درد دندان عقل چیست؟
در دندانپزشکی بر اساس اینکه مشکل دقیقا ناشی از چه چیزی است درمان های متعددی در نظر گرفته می شود. برخی از مشکلات و درمان های مرتبط با آن ها به این صورت هستند:
- پر کردن دندان: اگر دندان به صورت جزئی دچار پوسیدگی شده میبایست ترمیم شود.
- کشیدن دندان: اگر دندان نهفته و نیمه نهفته باشد و یا دچار پوسیدگی شدید شده باشد.
- درمان ریشه دندان یا عصب کشی دندان.
- روکش دندان: معمولا بعد از عصب کشی انجام می شود.
- تخلیه آبسه دندان: اگر عفونت پالپ منجر به بروز آبسه شده باشد.
در نهایت، باید یادآوری شود که در صورتی که درد دندان عقل شما بسیار شدید است و یا به صورت مداوم ادامه دارد، بهتر است به دندانپزشک منطقه 2 مراجعه کنید تا او به شما راهنمایی کند که چه کاری باید برای بهبود و درمان دندان درد انجام دهید.
بیشتر بدانید: نکروز پالپ دندان چیست؟
عوارض نادیده گرفتن درد دندان عقل چیست؟
نادیده گرفتن درد دندان عقل میتواند منجر به عوارض جدی و طولانی مدت شود. در صورتی که دندان عقل نهفته یا دچار عفونت باشد و درمان نشود، ممکن است عوارض زیر رخ دهد:
- عفونت لثه و دندان: تجمع باکتری ها در ناحیه دندان عقل نهفته میتواند منجر به عفونت شدید لثه یا دندان شود که در صورت عدم درمان، به سایر قسمت های دهان و حتی بدن سرایت میکند.
- تخمین کیست یا تومور: دندان عقل نهفته میتواند باعث تشکیل کیست در اطراف دندان یا حتی تومور شود که ممکن است به استخوان فک آسیب وارد کند.
- آسیب به دندان های مجاور: فشار ناشی از دندان عقل نهفته میتواند باعث حرکت یا آسیب به دندانهای مجاور شود، حتی ممکن است نیاز به درمان ارتودنسی پیدا کنید.
- التهاب فک و درد مزمن: عدم درمان دندان عقل نهفته میتواند به درد مداوم و التهاب فک منجر شود که کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار میدهد.
- گسترش عفونت به سایر اعضای بدن: در موارد نادر، عفونت ناشی از دندان عقل میتواند به خون یا سایر اعضای بدن گسترش یابد که تهدیدکننده سلامت است.
بنابراین، اگر درد دندان عقل ادامه یابد یا شدت یابد، ضروری است که به دندانپزشک مراجعه کنید تا از بروز مشکلات جدی تر جلوگیری شود.
مقالات بیشتر: جلوگیری از پوسیدگی دندانها
چه زمانی برای درد دندان عقل باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
زمانی که درد دندان عقل شدید، مداوم یا همراه با علائمی مانند تورم، التهاب، تب، بوی بد دهان، سختی در باز کردن دهان یا جویدن باشد، باید هر چه زودتر به دندانپزشک مراجعه کرد. همچنین اگر درد با گذشت چند روز با روش های خانگی درد دندان عقل یا مصرف داروهای مسکن کاهش نیابد، یا در فواصل زمانی مختلف تکرار شود، میتواند نشانه ای از نهفتگی، عفونت یا آسیب به دندان های مجاور باشد که نیاز به بررسی و درمان تخصصی دارد. مراجعه زودهنگام به دندانپزشک میتواند از عوارض جدی تر جلوگیری کند و راه حل مناسب را مشخص سازد.
نکات مهم درباره درد دندان عقل
علاوه بر مواردی که ذکر کردیم، چند نکته دیگر هم درباره درد دندان عقل وجود دارد که ممکن است در سایت ها کمتر به آن پرداخته شود و ارزش خواندن داشته باشد:
-
ارتباط درد دندان عقل با مشکلات لثه: گاهی اوقات درد دندان عقل به دلیل التهاب لثه ها و مشکلات مربوط به آنها، مانند التهاب لثه اطراف دندان عقل نهفته ایجاد میشود. این موضوع میتواند به گلودرد و حتی تب منجر شود که ممکن است بسیاری از افراد به اشتباه آن را به علائم بیماری دیگری نسبت دهند.
-
رشد دندان عقل در سنین مختلف: در حالی که اکثر افراد دندان عقل را در دوران نوجوانی یا اوایل بیست سالگی تجربه میکنند، در برخی افراد دندان عقل ممکن است در سنین بالاتر هم رشد کند که این مسئله میتواند باعث مشکلاتی مانند فشار به دندان های مجاور یا حتی عفونت های لثه ای شود.
-
رابطه درد دندان عقل با سینوس ها: در برخی موارد، درد دندان عقل به دلیل نزدیکی به سینوس ها به دردهای صورت و حتی مشکلات تنفسی مشابه علائم سینوزیت شبیه میشود. این نوع درد میتواند باعث سردرگمی در تشخیص صحیح آن شود.
-
درمان های جایگزین و مکمل برای تسکین درد دندان عقل: علاوه بر داروهای مسکن و جراحی، برخی درمان های خانگی مانند استفاده از کمپرس سرد، شستشو با آب نمک یا دهانشویه های گیاهی میتواند به تسکین درد دندان عقل کمک کند.
-
عوامل خطر در کشیدن دندان عقل: برخی افراد با توجه به شرایط خاص پزشکی، ممکن است در معرض خطرات بیشتری بعد از جراحی دندان عقل قرار داشته باشند، از جمله افرادی که دچار اختلالات خونریزی یا عفونت های مزمن هستند. این مسئله باید در مشاوره های پیش از جراحی به دقت بررسی شود.
بیشتر بدانید: جراحی لیفت سینوس در ایمپلنت دندان
بیشتر بدانید: درمان انواع شکستگی دندان
